Av. Yasin GİRGİN

İŞVEREN DAVALARI NEDEN KAYBEDER

Fakülteye girdiğimde ilk öğrendiğim hususlardan biri , hukukun hayatı takip ettiği , yani hayatta karşılaşılan problemlere getirilen çözümlerin daha sonra hukuk çerçevesinde ele alınarak düzenleme yapıldığı idi. Örneğin ortada henüz leasing kanunu yok iken insanlar kredi ile makine satın alıyorlar , faktoring kanunu yok iken günü gelmemiş çeklerini kırdırıyorlar , veya ürünün parasını ,ürünün yeddiemin bir kişiye teslimi şartıyla alıcıya göndererek bir nevi akreditif işlemi yapıyorlardı. Daha sonra yasama organı , hayatın bulduğu bu çözümleri kanunlaştırarak düzenleme yapmaktaydı.

Ülkemizde ise , kanunlaştırma , çoğunlukla günlük hayatta karşılaşılan problemlere getirilen çözümlerin hukuki olarak bir kaynakta toplanması şeklinde oluyorsa da bazen , sosyal devlet anlayışı ile kimi zaman da dış kuvvetlerin ( AB,ABD vb.) zorlamasıyla kanunlaştırmalar da yapılmaktadır. Bu kanunlardan en önemli yer tutanlarından biri de İş Kanunu ( ve ilgili mevzuat) dur.

Anayasamıza göre “herkes kanun önünde eşittir.” . Ancak , İş Mahkemelerinde uygulanan 1. prensip ise “işçi lehine yorum” ilkesidir. İlkenin Anayasaya aykırı olup olmadığı tartışmaları bir yana , bu ilke ile yapılan bazı düzenlemelerin ülke insanının kişiliğine aykırı olması nedeni ile hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurduğu görülmektedir.

Örneğin , işveren işçisine ücret borcunu ödediğini yazılı delille ispat etmekle yükümlüdür. Ancak ülkemizde işverenler , uzun zamandır süren ilişkileri , örf adet , ustasından böyle görme nedeni ile , ücret ödemesi karşılığında “bordro”yu imzalatmayı ihmal etmektedirler. Sonuçta anlaşmazlık halinde , Mahkeme önünde , ödenmiş ücretler dahi ödenmemiş gibi değerlendirilmektedir.

Öte yandan , bordroyu imzalatanlar da çoğunlukla ödedikleri ücreti asgari ücret üzerinden gösterdikleri için , mahkemeler bu “imzalanmış bordro”ları dahi kabul etmemekte ve işçinin alabileceği ücret miktarını meslek odalarından , işçi örgütlerinden tespite çalışmaktadır. Bu ücretin tespitinde de işçinin eğitimi , mesleki deneyimi önem kazanmaktadır. Hal böyle olunca , üniversite mezunu bir kişiyi , kendi talebi üzerine gerçekten de asgari ücret gerektiren bir işte çalıştırdığınızda Mahkeme önünde bu gerçeği ispatlamanız hayli zorlaşmaktadır.

Yine değişik bir örnekte , iki gün üst üste işe gelmeyen işçi hakkında tutanak tutulduğu ve hemen akabinde noterden ihbarname gönderilerek iş akdinin feshedildiğinin bildirildiği görülmektedir. Bu durumda da işveren Mahkeme önünde haksız duruma düşecektir , zira kanunda yapılan değişiklikten sonra iş akdinin geçerli bir şekilde haklı nedenle feshi için öncelikle durum tutanakla belgelenmeli ve sonra işçinin konuyla ilgili savunmasının alınması gerekmekte , iş akdi ancak bundan sonra feshi ihbarla sona erdirilebilecektir.

Bizim mevzuatımız , çoğunlukla dışarıdan “ithal” yöntemi ile yapıldığı için , ülke insanının henüz alışmadığı , uygulamadığı , ülke insanının önünde giden kanunlar yapılmaktadır. Bu kanunlarla getirilen düzenlemeler insanımızın aklına ve mantığına , eğitim seviyesine aykırı düşmektedir. Bu nedenlerle uygulamada büyük problemler yaşanmakta haklı olan haksız , haksız olan haklı konumuna gelmektedir.

İşveren, yukarda örneklemelerle anlattığım olumsuzluklardan ancak ve ancak kanuni düzenlemelere harfiyen uyarak kaçınabilir. Bu nedenle işveren sürekli olarak yeni düzenlemeleri takip etmeli , özlük dosyalarını , iş sözleşmelerini , işyeri koşullarını , çalışma saatlerini bu düzenlemelere uygun hale getirmeli ve bunları geçerli bir şekilde belgelemelidir.

Sözün kısası , işverenler , iş davalarını haksız oldukları için değil , mevzuatı takip etmedikleri veya takip etmesi gerekene danışmadan eski usulde , alıştıkları , büyüklerinden gördükleri çalıştıkları için kaybederler.         

KÖŞE YAZARLARIMIZ

Dergimizin 3. Sayısı Çıktı